فرآیند تولید قیر
قیرهای نفتی از سه فرآیند استحصال مستقیم (Straight Run)، هوادهی (Air Blowing) و اختلاط (Blending) تولید می‌شوند.
– فرآیند Straight Run:
تقطیر، یک فرآیند اساسی در تصفیه نفت خام است. مرحله اول تقطیر، تحت فشار اتمسفر انجام شده و به‌طور معمول شامل حرارت دادن نفت خام تا دمای حدود 600 تا 800 درجه فارنهایت در یک کوره و سپس تزریق آن به داخل ستون جداسازی است.
بدین طریق برش‌های سبک‌تر از مقاطع بالای برج جدا می‌شوند و ته‌مانده قیری در انتهای برج باقی می‌ماند. در تقطیر اتمسفریک، ته‌مانده قیری را تحت عنوان ته‌مانده اتمسفریک (Atmospheric Residue) می‌نامند.
بسیاری از انواع نفت خام حاوی درصدهای نسبتاً بالایی از برش‌های سبک هستند که نمی‌توان آنها را در یک واحد تقطیر اتمسفریک، تقطیر نمود. برای جداسازی این برش‌ها با مشخصه‌های موردنظر، از یک برج تفکیک ثانوی که در شرایط خلاء کار می‌کند استفاده می‌گردد.
باقی‌مانده این فرآیند را تحت عنوان وکیوم باتوم (VB) می‌نامند که در بعضی از انواع نفت خام سنگین، وکیوم باتوم تا حدود زیادی به قیر شباهت پیدا می‌کند که این نوع از وکیوم باتوم می‌تواند قیر استحصال مستقیم Straight – Run Asphalt نامیده شود.
– فرایند Air Blowing:
هوادهی فرآیندی است که طی آن یک خوراک قیر خام بر اثر تماس هوا در محدوده دمایی 450 تا 550 درجه فارنهایت به محصولی با خواص بهبود یافته تبدیل می‌شود. گاهی اوقات این فرآیند را اکسیداسیون قیر (Asphalt oxidation) و محصول آن را قیر اکسیده (Oxidized asphalt) می‌نامند.
لیکن عبارت‌های هوادهی (Air – blowing ) و قیر دمیده (Air – blown asphalt ) مناسب‌ترند زیرا معلوم شده است آنچه رخ می‌دهد Dehydrogenation و Polymerization است و اکسیژنی به محصول اضافه نمی‌شود مگر به مقدار ناچیز.
– فرایند Blending :
یکی از روش‌های تولید قیر با مشخصات مدنظر، فرآیند اختلاط است. در این فرآیند می‌توان انواع برش‌های سبک و سنگین قیر را با نسبت‌های معین با یکدیگر ترکیب نمود و به برش‌های حد وسط آنها دست یافت. به عنوان مثال می‌توان از ترکیب قیر 200/300 و قیر 40/50، قیر 80/100 تولید نمود.